گزارش برگزاری دوره کار با نرم افزارهای قرآنی شیعی

دوره کار با نرم افزارهای قرآنی شیعی از تاریخ 14/2/1404- 7/3/1404  در مجتمع تاریخ سیره و تمدن اسلامی برگزار گردید.

خلاصه ای از مطالب مطرح شده در دوره:

جلسه اوّل

رئوس مطالب:

.1 معرفی سیر تولید نرم افزارهای اسلامی.

.2 آشنایی با مرکز تحقیقات اسلامی نور.

.3 معرفی قالبهای مختلف نرم افزارها.

توضیحات:

.1 معرفی سیر تولید نرم افزارهای اسلامی: از دهه هفتاد مرکز تحقیقات علوم اسلامی نور با دستور مقام معظّم رهبری راه اندازی شد و به انجام پژوهشهای اسلامی و انجام تحقیقات کامپیوتری پرداختند که این شروع شکلگیری نرم افزارهای نور بود.

.2 آشنایی با مرکز تحقیقات اسلامی نور: این مرکز همچنان به فعالیّتهای خود در زمینه تولید نرم افزارها ادامه می دهد که با شکلگیری گروههای مختلف و تخصّصهای گوناگون در زمینههای مختلف پژوهشی فعالیّت دارد.

.3 معرفی قالبهای مختلف نرم افزارها: نرم افزارهای پژوهشی اسلامی معمولاً در قالبهای مختلفی ارائه میشوند؛ نرم افزارهای موضوع محور، نرم افزارهای کتاب محور و نرم افزارهای شخصیّت محور. در حال حاضر با توجّه به تخصّصی بودن نرم افزارهای تولیدی، برای هر نوع مخاطب برنامههای مورد نیازش ارائه می شود.

جلسه دوّم

رئوس مطالب:

.1 معرفی میزکار و پیشخوان اصلی نور.

.2 مرور اجمالی نرم افزارهای موجود در فهرست.

.3 چگونگی نام نویسی در سایت نور.

.4 نحوه نصب و راهاندازی نرم افزارها.

توضیحات:

.1 معرفی میزکار و پیشخوان اصلی نور: هر مخاطب با تهیه مجموعهای از نرم افزارهای نور می تواند میزکار مخصوص و پیشخوان برای خود داشته باشد. در این پیشخوان نرم افزارهایی که در اختیار شماست مشخص می شود و اگر تعداد این نرم افزارها زیاد باشد می توانید برخی از نرم افزارها را به عنوان نرم افزار منتخب یا به تعبیری ستاره دار انتخاب کنید.

.2 مرور اجمالی نرم افزارهای موجود در فهرست: در فهرست موجود در پیشخوان نرم افزارها تقسیم بندی کلّی را دارا هستند. به عنوان نمونه می توانید با جستجوی نام نرم افزار یا موضوع مرتبط با آن، آن را پیدا کنید.

3 و .4 چگونگی نام نویسی در سایت نور و نحوه نصب و راه اندازی نرم افزارها: مرکز علوم تحقیقات نور دارای سایتهای متعدّد می باشد از جمله سایتهای اصلی سایت مربوط به مجلات، سایت مربوط به کتابخانه، بخش ارائه نرم افزارها یا فروشگاه می باشد که هر مخاطب می تواند با مراجعه به هر بخش از سایت های مرتبط با مرکز نور با ایجاد یک نام کاربری (قابل استفاده در تمام نرم افزارهای نور) ثبت نام انجام دهد و پس از آن هر کدام از محصولات نور را با پرداخت مبالغی نسبتاً کم تهیه کند. بعد از نصب نرم افزار فعالسازی آن صورت می گیرد و پس از آن می توانید بر روی دستگاه خود از آن نرم افزار استفاده کنید

جلسه سوّم

رئوس مطالب:

.1 معرفی نسلهای دوّم، سوّم و چهارم نرم افزارهای نور.

.2 معرفی موردی نرم افزار جغرافیای جهان اسلام (نسخه دوّم).

.3 مروری بر فضای کلّی نسل دوّم نرم افزارها.

.4مروری بر بخش های مختلف؛ نمایش، مجموعه سازی، تعیین دامنه، دستیابی به اطلاعات کتاب از جمله مشخصات چاپ و نشر، معرفی مؤلف و… .

.5 آشنایی با میزکار و کاستن و افزودن منابع.

.6 معرفی ابزار متن و کارآیی های آن.

توضیحات:

.1 معرفی نسلهای دوّم، سوّم و چهارم نرم افزارهای نور: مرکز نور در ابتدا با طراحی نرم افزارهای مقدماتی و ساده فعالیت خود را آغاز کرد و به مرور زمان با به روزرسانی این نرم افزارها ورژن ها یا نسل های جدیدی را برای هر نرم افزار ارائه کرده است. به صورت کلّی می توانیم نرم افزارها را در قالب نسلهای اوّل تا چهارم معرفی کنیم. به عنوان نمونه تمام نرم افزارهایی که در قالب نسل دوّم هستند فضایی مشترک به هم دارند و کار با آنها یکسان است و همچنین سایر نسلها.

2. معرفی موردی نرم افزار جغرافیای جهان اسلام (نسخه دوّم:) در این بخش به عنوان نمونه به معرفی نرم افزار جغرافیای جهان اسلام که نسخه دوّم از این نرم افزار می باشد پرداخته شد و ویژگی های آن مورد بررسی قرار گرفت.

.3 مروری بر فضای کلّی نسل دوّم نرم افزارها: فضای کلّی نرم افزارهای نسل دوّم به صورت مرور مورد اشاره قرار گرفت تا کارآیی با فضای کلّی این نرم افزار در ذهن مخاطبان شناخته شود.

.4 مروری بر بخش های مختلف؛ نمایش، مجموعه سازی، تعیین دامنه، دستیابی به اطلاعات کتاب از جمله مشخصات چاپ و نشر، معرفی مؤلف و… : در قسمت نمایش کتاب های موجود در هر نرم افزار قابل مشاهده است که معمولاً در فهرست نمایش داده شده اگر کلیک صورت بگیرد متن همان کتاب در سمت چپ نمایش داده می شود. مجموعه سازی: هر شخص به مقتضای مطالعات خود میتواند مجموعهای از کتابها را در یک فضایی مانند یک قفسه جمع آوری کند و برای آن عنوان مشخص نماید. تعیین دامنه هم به معنای مشخص کردن همین فضا برای انجام جستجو است که به مقتضای نیاز مخاطب قابل تغییر و تعیین است. همچنین اطلاعات هر کتاب را می توان به صورت دقیق مطالعه نمود؛ از جمله اطلاعات مربوط به خود کتاب، عنوان، موضوع، دلایل نگارش کتاب و همچنین مشخصات چاپ و نشر کتاب؛ یعنی مشخصات ظاهری کتاب را بدین طریق مطالعه نمود. همچنین بخش معرفی مؤلف کتاب که معمولاً اطلاعات جامعی در رابطه با هر مؤلف توسط پژوهشگران در نرم افزار ارائه شده است.

.5 آشنایی با میزکار و کاستن و افزودن منابع: در فضای کلّی نسخه های شماره دو شما میزکاری را به عنوان محل پژوهش خودتان دارید که معمولاً هر کتابی را که باز میکنید در روی میزکار باز میماند که به راحتی میتوانید آنها را کم کرده (ببندید) و یا اینکه کتابهایی را اضافه کنید.

.6 معرفی ابزار متن و کارآیی های آن: به قابلیت هایی برای نمایش متن همراه با اعراب و بدون اعراب بودن، داشتن سرصفحه و نداشتن سرصفحه و نمایش پاورقی و عدم نمایش پاورقی معرفی شده است.

جلسه چهارم

رئوس مطالب:

.1 معرفی موردی نرم افزار جامع الاحادیث (نسخه سه و نیم).

.2 مروری بر فضای کلّی نسل سوم نرم افزارها.

.3 معرفی بخش مطالعه و کتب مرتبط.

.4آشنایی با مشابهیابی در منابع.

.5 کار عملی در بخش جستجو و آشنایی با انواع جستجوی ساده و پیشرفته، تعیین دامنه جستجو، ساخت و تغییر دامنه.

توضیحات:

.1 معرفی موردی نرم افزار جامع الاحادیث (نسخه سه و نیم:) در بین نرم افزارهای بسیار مهم در میان نرم افزارهای نور می توان به جامع الاحادیث که نرم افزاری حدیثی می باشد اشاره کرد که در حال حاضر نسخه سه و نیم که در حقیقت زیرمجموعه نسل سه می باشد اشاره کرد. این نرم افزار حاوی منابع اصلی شیعه است.

.2 مروری بر فضای کلّی نسل سوم نرم افزارها: در این قسمت تفاوت چیدمان آیکون ها در نرم افزارهای نسل سه نسبت به نرم افزارهای نسل دو مورد اشاره قرار گرفته است که با آشنایی با این بخش محقّقان متوجّه خواهند شد که تفاوت چندانی بین ظاهر نسل دوّم و سوّم وجود ندارد و با آشنایی با هر کدام از این نسلها میتوانند با نسل دیگر هم کار کنند.

.3 معرفی بخش مطالعه و کتب مرتبط: در این بخش به صورت خاص به آیکون های اصلی برنامه پرداخته شد. در قسمت مطالعه میتوان کتابها را با جستجوی نام آنها شناسایی کرد و بر اساس وارد کردن شماره جلد و صفحه بخش مورد نظر را مطالعه نمود و علاوه بر اینکه میتوانیم کتابهای مرتبط با هر کتاب را مشاهده کنیم. توضیح اینکه در میان کتاب های حدیثی معمولاً دارای کتب مرتبط هستند که عبارتند از ترجمه ها، شرح ها و… .

.4 آشنایی با مشابه یابی در منابع: در نرم افزار جامع الاحادیث محقّق و پژوهشگر می تواند هر حدیثی را در متن یا منبعی پیدا کرد را با احادیث سایر منابع مطابقت بدهد و به تعبیری احادیث مشابه آن را پیدا کند. در این قسمت با تعیین درصد مشابهت شما می توانید شبیه ترین روایات را با روایات مورد نظر خودتان پیدا کنید که درصد مشابهت آن از درصد مشابهت پایین تا بالاترین درصد مشابهت یعنی صد درصد قابل تنظیم است.

.5 کار عملی در بخش جستجو و آشنایی با انواع جستجوی ساده و پیشرفته، تعیین دامنه جستجو، ساخت و تغییر دامنه: در این بخش توضیح جامعی در رابطه با بخش جستجوی نرم افزار صورت گرفت و به صورت عملی با همراهی طلاب محترم انواع جستجوی های ساده و پیشرفته توضیح داده شد. در جستجوی ساده با وارد کردن متن یا کلمه جستجو صورت میگیرد امّا در بخش پیشرفته شروطی برای جستجو لحاظ میشود که نتیجه را دقیقتر به دست خواهد داد. همچنین در قسمت جستجو میتوان دامنه جستجو را محدود کرد که در کتابی خاص و یا کتاب هایی که به عنوان محدوده جستجوی ما مشخص شدهاند، جستجو را انجام دهیم. در همین راستا می توانیم دامنه جدیدی را بسازیم و یا دامنه جستجوی خودمان را تغییر و یا کتاب های موجود در آن را کم و زیاد کنیم.