نشست تخصصی بررسی ساختار علمی و کارکردهای اجتماعی حوزههای علمیه معاصر با حضور دکتر تیبو لاوال (Thiboud Laval)، تاریخپژوه و پژوهشگر وابسته مؤسسه تحقیقات و مطالعات جهان عرب و اسلام (IREMAM) فرانسه، مدیران گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم(ع) و پژوهشکده تاریخ و سیره پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد. در این نشست، ساختار آموزشی و تحولات حوزههای علمیه قم و نجف، کارکردهای اجتماعی نهاد روحانیت، جایگاه علمی رهبران انقلاب و ظرفیتهای همکاریهای پژوهشی میان مراکز علمی ایران و فرانسه مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه باقرالعلوم(ع) این نشست به همت معاونت بینالملل دانشگاه باقرالعلوم(ع) با حضور اساتید حجج اسلام آقایان دکتر محسن الویری (مدیر گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام)، دکتر حمیدرضا مطهری (مدیر پژوهشکده تاریخ و سیره پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی)، دکتر حامد قرائتی (عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام ) در منزل حجتالاسلام دکتر حامد قرائتی به دلیل تعطیلی مراکز آموزشی برگزار گردید.
محور اصلی گفتوگوهای این نشست به مقایسه تطبیقی نظام آموزشی حوزههای علمیه قم و نجف و بررسی ویژگیهای حوزههای علمیه ایران اختصاص داشت. حاضران با تشریح شاخصهایی همچون نظم و تکثر مدیریتی، ارتباط حوزه با نیازهای جامعه، توجه به علوم جدید، گسترش تعامل با نظام دانشگاهی و حرکت از رویکرد مسئلهشناسی به مسئلهحلکنی، تحولات ساختاری حوزههای علمیه را مورد واکاوی قرار دادند. همچنین تعدد مراکز مدیریت حوزههای علمیه، مفهوم رقابت علمی میان این مراکز، ایجاد مراکز آموزشی، پژوهشی و علمی متناسب با نیازهای روز جامعه اسلامی و برخی جریانهای فکری، از جمله علل مخالفت برخی از عالمان با فلسفه، از دیگر موضوعات مطرحشده در این نشست بود.
بخش دیگری از نشست به بررسی کارکردهای اجتماعی حوزههای علمیه و نقش علما و طلاب در خدمترسانی عمومی اختصاص یافت. در این بخش، نقش نهاد حوزه در تأسیس مراکز درمانی، امدادرسانی در بحرانهایی همچون سیل و زلزله و مشارکت در دوران دفاع مقدس و جنگهای تحمیلی اخیر مورد بحث قرار گرفت. همچنین پیشینه و نقش امام شهید انقلاب در توسعه خدمات اجتماعی حوزههای علمیه پیش و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مراحل تحصیلی ایشان و جایگاه علمی و فقهی رهبر جدید معظم انقلاب از دیگر محورهای گفتوگو بود.
در پایان این نشست، طرفین درباره تداوم ارتباطات علمی، گسترش همکاریهای پژوهشی و بررسی ظرفیتهای تعامل میان پژوهشگران ایرانی و مؤسسه IREMAM فرانسه تبادل نظر و تصمیمگیری کردند.
شایان ذکر است دکتر تیبو لاوال، پژوهشگر تاریخ معاصر و عضو وابسته مؤسسه تحقیقات و مطالعات جهان عرب و اسلام (IREMAM)، مدرک کارشناسی ارشد خود را در سال ۲۰۱۸ از مدرسه عالی مطالعات کاربردی (EPHE) و مدرک دکترای تاریخ معاصر را در سال ۲۰۲۳ از مدرسه عالی مطالعات علوم اجتماعی (EHESS) دریافت کرده است. رساله دکترای وی به بررسی تاریخ جنبش اسلامی شیعه در عراق طی سالهای ۱۹۴۸ تا ۱۹۸۱ اختصاص دارد.
حوزههای پژوهشی این تاریخپژوه فرانسوی که فارغ التحصیل دانشگاه سوربون فرانسه نیز بوده است، شامل تاریخ معاصر ایران و عراق، جنبشهای اسلامی، شهرهای مقدس، انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ و جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸) است. وی بیش از یک دهه در زمینه تاریخ تشیع معاصر پژوهش کرده و علاوه بر سابقه اقامت در شهرهای نجف و کوفه با گردآوری صدها منبع عراقی و ایرانی، تحقیقات خود را بر پایه مطالعه تطبیقی این منابع و گفتوگو با پژوهشگران این حوزه پیش برده است.
لازم به ذکر است دکتر تبیو لاوال برای اولین بار در بهمن ماه سال1402 در غرفه دانشگاه باقرالعلوم(ع) در نمایشگاه بینالمللی کتاب نجف اشرف با دانشگاه باقرالعلوم(ع)، تعدادی از اساتید و آثار علمی این دانشگاه آشنا گردید و سفر اخیر وی به ایران جهت مطالعه میدانی و ثبت مشاهدات مرتبط با مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب بوده است. وی این سفر را فرصتی برای توسعه ارتباطات علمی و پژوهشی خود با مراکز دانشگاهی و پژوهشی ایران قرار داده است.
