انجمن علمی-دانشجویی تاریخ دانشگاه تهران با همکاری مؤسسهٔ باستان‌شناسی دانشگاه تهران برگزار می‌کند:
کارگاه آموزش کاربرد GIS در مطالعات تاریخی
با اعطای گواهینامهٔ معتبر از سوی مؤسسهٔ باستان‌شناسی در صورت کسب نمرهٔ قبولی در آزمون
مدرس: محمدرضا رکنی، کارشناس باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری
زمان و شیوهٔ برگزاری: یکشنبه‌‌ها ساعت ۹ تا ۱۳
پنج جلسه، حضوری
مکان: تهران، خیابان انقلاب، خیابان قدس، خیابان پورسینا، پلاک ۱۳، ساختمان شمارهٔ ۲ مؤسسهٔ باستان‌شناسی
شروع دوره از ۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵
هزینهٔ ثبت‌نام: ۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان
۲۰٪ تخفیف برای دانشجویان دانشگاه تهران
این کارگاه با هدف آموزش مهارت‌های پایه و کاربردی سامانهٔ اطلاعات جغرافیایی (GIS) و آشنایی با ظرفیت‌های آن در پژوهش‌های تاریخی برگزار می‌شود. شرکت‌کنندگان با فرایند زمین‌مرجع‌سازی نقشه‌ها و اسناد تاریخی، سازمان‌دهی داده‌های مکانی و توصیفی، پردازش و تحلیل اطلاعات جغرافیایی و تولید خروجی‌های مستند آشنا خواهند شد.
تمرکز اصلی کارگاه بر درک مفاهیم و کسب مهارت‌های عملی GIS است؛ مهارت‌هایی که ضمن کاربرد در نرم‌افزار آموزشی دوره، می‌توانند مبنایی برای یادگیری و استفاده از سایر نرم‌افزارهای این حوزه باشند.
ساختار دوره
۱. آشنایی با سنجش از دور و کاربردهای آن
– معرفی مبانی سنجش از دور و داده‌های ماهواره‌ای و هوایی
– بررسی کاربرد سنجش از دور در مطالعات تاریخی و جغرافیای تاریخی
– ارائهٔ نمونه‌هایی از نتایج و کاربردهای پژوهشی
۲. آموزش عملی GIS با نرم‌افزار Global Mapper
– آشنایی با محیط نرم‌افزار و اصول کار با داده‌های مکانی
– زمین‌مرجع‌سازی نقشه‌ها و تصاویر تاریخی
– ایجاد و سازمان‌دهی بانک اطلاعاتی و پایگاه داده‌های مکانی
– ورود، مدیریت و پیوند داده‌های توصیفی با اطلاعات مکانی
– آشنایی با روش‌های پردازش و تحلیل داده‌های جغرافیایی
– تهیه و استخراج نقشه‌ها و خروجی‌های مناسب برای پژوهش
۳. تمرین‌های عملی و مطالعهٔ موردی
– کار با داده‌ها و مستندات تاریخی
– به‌کارگیری مهارت‌های آموخته‌شده در یک نمونهٔ پژوهشی
– بررسی نتایج و محدودیت‌های تحلیل‌های مکانی در مطالعات تاریخی
اهداف دوره
– شناخت ظرفیت‌های GIS و سنجش از دور در پژوهش‌های تاریخی
– آشنایی با روش‌های پیوند اسناد تاریخی و داده‌های مکانی
– بررسی الگوهای فضایی و تغییرات چشم‌اندازهای طبیعی و فرهنگی در طول زمان
– کسب مهارت در سازمان‌دهی، پردازش و تحلیل داده‌های مکانی
– تولید نقشه‌ها و نتایج مستند و قابل استفاده در پژوهش‌های علمی
نمونهٔ موردی
تحلیل مستندات ژان دیولافوا در دورهٔ ناصرالدین‌شاه قاجار، با تأکید بر بررسی ارتباط میان ویژگی‌های جغرافیای طبیعی و فرهنگی ایران.
نرم‌افزار آموزشی
Global Mapper
نرم‌افزاری برای مدیریت، پردازش، تحلیل و نمایش داده‌های مکانی که در این کارگاه به‌عنوان ابزار اصلی آموزش مفاهیم و مهارت‌های کاربردی GIS مورد استفاده قرار می‌گیرد.
💚اهمیت و کاربرد دوره
آشنایی با GIS می‌تواند امکان بررسی نظام‌مند روابط مکانی، بازنمایی جغرافیایی اسناد تاریخی و تحلیل تغییرات فضایی را برای پژوهشگران فراهم کند. این مهارت‌ها به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند جغرافیای تاریخی، تاریخ محیطی، باستان‌شناسی و مطالعات تاریخی مناطق و مسیرهای ارتباطی کاربرد دارند.
